انقلاب زمستاني
در ايران و سرزمين هاي هم فرهنگ مجاور از شب اغاز زمستان با نام" شب چله" يا " شب يلدا" نام مي برند
كه همزمان يا شب انقلاب زمستاني مي باشد.
خورشيد در حركت سالانه ي خود در اخر پاييز به پايين ترين نقطه ي افق جنوب شرقي مي رسد كه موجب
كوتاه شدن روز و افزايش تاريكي شب مي شود اما از اغاز زمستان (انقلاب زمستاني) خورشيد دوباره به
سوي شمال شرقي باز ميگردد كه نتيجه ي ان افزايش روشنايي روز و كاهش شب است.
اين اغاز باز گرديدن خورشيد به سوي شمال شرقي و افزايش طول روز در انديشه و باورها ي مردم باستان
به عنوان زمان زايش يا تولد دوباره ي خورشيد (همان طور كه از نام يلدا به معناي ولادت ميايد) دانسته
مي شد و ان را گرامي و فرخنده ميداشتند.
در گذشته ايين هايي در اين هنگام بر گزارمي شده است كه يكي از انها جشني شبانه و بيداري تا بامداد و
تماشاي طلوع خورشيد تازه متولد بوده است. جشني كه لازمه ي ان حضور كهنسالان و بزرگان خانواده به
نماد كهنسالي خورشيد و پايان پاييز بوده است همچنين خوراكيهاي فراوان براي بيداري دراز مدت (همچون
انار- هندوانه-سنجد كه به رنگ سرخ خورشيد مي باشند) تدارك ديده مي شده است.
يلدا تنها جشن ايراني است كه تمام مراسم ان شب هنگام برگزار مي شود و همچنين تنها جشن ايراني است كه
فقط در قلمرو فرهنگ عموم قرار دارد و هرگز در شمار مراسم رسمي دستگاه حكومتي نيامده است.
|
+| نوشته شده توسط
رفعت موسوي در جمعه سی ام آذر 1386
|